DUISBURG- 26 Ağustos 1984 tarihinde Duisburg Wanheimerort’ta, kundaklama sonucu Satır ailesine mensup yedi kişi hayatını kaybetmiṣti. Irkçı saldırının 42. yılında kaybedilen insanlar anıldı.
Satır ailesinin anısını yaşatmak için DİTİB Duisburg Wanheimerort binasında bir anı ve buluşma merkezi kurulduç
1984 DUİSBURG YANGINI’NDA NELER OLMUṢTU?
Yangın, 26 Ağustos 1984 gecesi Wanheimer Str. 301’de meydana geldi. Ferdane Satır (40), Çiğdem Satır (7), Ümit Satır (5), Songül Satır (4), Zeliha Turhan (18), Rasim Turhan (18), Tarık Turhan (52 günlük bebek) hayatını kaybetti, 24 kişi yaralandı.
Dönemin hukuki süreci olayın ırkçı boyutunu görmezden gelerek adi suçlar kapsamında ele aldı. Oysa bu saldırı, Solingen ve Mölln katliamlarından yıllar önce yaşanan, yabancı düşmanlığının acı bir sonucuydu.
1980’LERİN ALMANYASI: YABANCI DÜŞMANLIĞININ YÜKSELİŞİ
1980’li yıllarda ekonomik küçülme ile birlikte yabancı karşıtı söylemler yükseldi. Sokaklarda “Türken raus” sloganı sıkça duyuldu. 1983’te iktidara gelen Helmut Kohl hükümeti (CDU-FDP), “Geri dönüş teşvik yasası (Rückkehrförderungsgesetz)” ile yüz binlerce Türk’ün ülkeye kesin dönüşünü teşvik etti. Bu süreçte Duisburg Hüttenheim, Wanheim ve Wanheimerort’tan çok sayıda Türk aile Türkiye’ye döndü.
Ancak geride kalanlar için siyasal iklim, ırkçı şiddet olaylarının artmasına yol açtı. Duisburg yangını, bu atmosferin en trajik örneklerinden biri oldu.
OLAYIN YANKILARI VE İLK TEPKİLER
1984 yangını, Duisburg ve Almanya’daki Türk toplumunu derinden sarstı. Dönemin Kuzey Ren Vestfalya Başbakanı Johannes Rau, yangın yerine gelerek Satır ailesine ve Türklere taziyelerini sundu.
DİTİB DUİSBURG’UN ÇALIŞMALARI
Yangının gerçekleştiği bina, 1996’dan bu yana DİTİB Duisburg Türk İslam Cemiyeti’ne ait. Cemiyet 2009’dan itibaren arşiv görüntülerinden hazırlanan bir video yayımladı. Yangın ve mağdurlara dair belgelerden oluşan afişleri cemiyet salonunda sergiledi.
“INİTİATİVE 26 AUGUST 1984 DUİSBURG” VE PLAKET
2019’da kurulan “Initiative 26 August 1984 Duisburg”, olayın ırkçı yönünün hukuken yeterince araştırılmadığını savundu. İnisiyatif, mağdur ailelerin tazmin edilmesi ve yangının devlet düzeyinde anılması çağrısında bulundu. Bu girişim sonucunda, 2023’te DİTİB Duisburg binasının cephesine anma plaketi monte edildi.
Konuya dair DİTİB TÜRK İSLAM CEMİYETİ DUİSBURG Wanheimerort derneği Türkçe Almanca bir açıklama yaptı:
“26 Ağustos 1984’te Duisburg-Wanheimerort’ta Türk ailelerin yaşadığı binamıza yönelik gerçekleşen ırkçı saldırı sonucunda; biri henüz 50 günlük bebek olmak üzere 7 insanımız hayatını kaybetmiş, 5 insanımız da ağır yaralı olarak kurtulmuştu. 42 yıl sonra bugün bu ırkçı saldırıyı unutmuyor, kaybettiğimiz insanlarımızı aynı günkü acıyla rahmetle anıyoruz.”
ANI MERKEZİ GİRİŞİMİ
DİTİB Duisburg Ayasofya Camisi’nin bulunduğu binanın bir bölümü anı ve buluşma merkezi/müze olarak düzenlendi. Eyalet ve Duisburg Belediyesi’ne başvuruda bulunuldu. Başvurunun sonucu bekleniyor. Muhabirce/ DİTİB Duisburg Basın
